De commissie de Wit is Nederland overgewaaid als een klein voorjaarsbuitje. Er is wat gebabbeld, de mannen in krijtstreeppakken hebben hun handen gewassen in onschuld en de kranten schreven er een stukje over. Punt.

Hoezo punt? Waar is de ophef, verontwaardiging en boosheid? Laten wij Nederlanders ons echt zo makkelijk afschepen door deze verklaringen van onschuld van bankiers, toezichthouders en de Minister van Financiën? Hoe is het mogelijk dat er tientallen miljarden belastinggeld in noodlijdende banken is gestoken en dat daar niemand echt verantwoordelijk voor wordt gehouden? Geloven we echt dat deze mensen de crisis niet zagen aankomen terwijl dit al jaren wordt voorspeld? Nemen we er genoegen mee dat het systeem blijkbaar zo onvoorspelbaar en instabiel is dat dit morgen – zonder waarschuwing – weer kan gebeuren? Waarom zijn we niet bozer op de verantwoordelijken? Waarom moeten er van het volk geen koppen rollen?

Ik loop al een tijdje rond met deze vraag en volgens mij zijn er twee belangrijke redenen. Ten eerste hebben mensen niet door hoezeer de crisis is veroorzaakt door bewust handelen van (centrale) bankiers en toezichthouders. Ten tweede moet de echte klap nog komen…

Ondanks de mooie woorden van onschuld moeten we vaststellen dat bankiers heel goed wisten dat ze te veel risico namen. Een dekking van het eigen vermogen van slechts een paar procent, ‘giftige’ hypotheken, handel in derivaten die vele malen groter is dan de reële economie, en speculatie op enorme schaal. Bankiers kenden heel goed de risico’s maar speelden het spel mee voor eigen gewin. Ieder jaar dat het systeem stand hield verdienden ze riante bonussen terwijl ze wisten dat het verlies – dat een keer zou komen - niet voor hun rekening zou komen. Het ‘worst case scenario’ voor bankiers was ontslag. Maar wie zit daar nou over in als je in een paar jaar genoeg geld verdient om de rest van je leven te rentenieren? De economische theorie stelt dat risico gelijk staat aan geld. De praktijk in de bankwereld is dat risico voor een ander gelijk staat aan geld voor jou. Een verkeerde prikkel die dan ook geheel verkeerd is uitgepakt.

En het ergste moet nog komen.

Wat begon als een hypotheekcrisis heeft zich ontwikkeld zich tot een financiële crisis en uiteindelijk een wereldwijde economische crisis. Nu we tekenen van herstel zien willen we geloven dat het allemaal achter de rug is en dat we weer verder kunnen gaan waar we waren gebleven. Maar het systeem kraakt in haar voegen. Wat ons nog te wachten staat is een monetaire crisis. De schulden van veel landen rijzen de pan uit en geld lenen wordt steeds duurder. Grote munten zoals het Pond, de Euro en de Dollar staan onder druk. De grote klap komt als beleggers en burgers het vertrouwen verliezen in deze munten en geld in het algemeen. Zal het beginnen met het Pond nu de regering aan de andere kant van het kanaal steeds meer geld aan het bijdrukken is? Of zullen de Amerikanen eerder bezwijken onder de enorme schuldenlast?

Door de enorme geldgroei (lees: schuldengroei) hebben we ons jaren rijker gevoeld dan we eigenlijk waren. Die tijd is nu ten einde. De bankiers weten dit en hebben hun schaapjes vermoedelijk al op het droge. Ze hebben zich gewapend tegen (hyper)inflatie door onroerend goed, goud en andere grondstoffen te kopen. Het is precies deze kennisvoorsprong waardoor de bankiers het er steevast beter vanaf brengen dan u en ik.

Als het echt pijn gaat doen en we dit collectief gaan doorzien, dan komt de boosheid vanzelf. Ik kijk er nu al naar uit. Niet naar de crisis, maar wel naar de krachten die dit zal losmaken om het disfunctionele geldsysteem voor eens en voor altijd te vervangen. Geldcreatie terug naar de overheid, een einde aan ‘fractional reserve lending’ en een belasting op financiële transacties om speculatie tegen te gaan.  Nu allemaal nog een brug te ver maar met een goede dosis boosheid kan er een hoop gebeuren. 

An interesting observation by Nobel-prize winner Joseph Stiglitz last Monday at the London School of Economics in response to the euro being under speculative pressure due to budget problems in Greece:

“The irony of this attack should not go unnoticed: the fact that Europe and America were brought into the current mess because of the failures of the financial system. Their deficits grew in the attempt to save the banks and the economy as a result of the financial system failure, and now the financial systems are lecturing the governments about the size of the deficits that their behaviour created…the fact is that the financial markets are again exhibiting the same kind of irrationality and short-sightedness they continually exhibited.”

Economists regularly state that the market is always right. I think it is just about time that we put an end to this dictatorship of the markets. The speculative global financial markets are driven purely by profit. Since not all that we value is included in the price and profit, by definition the market cannot be right. It is time for a big update of the system. From capitalism 2.0 to capitalism 3.0. More about that in my next posting.

The Robin Hood (Tobin) tax is a small tax (0.05%) on financial transactions. This has two big benefits. Firstly, it generates billions of euro's that can be used to fund global projects such as the millennium goals. Secondly, it can lead to a significant decline in high frequency speculative trading. This is automated trading done by computers in milliseconds based on mathematical rules. Since this type of trading is purely speculative but adds great volatility to the system it is something we can do without. All in all, a very good idea and the moment may just be right to implement it now. 


Vote now on: http://robinhoodtax.org.uk/ !!!

Geweldige cartoon van Joep Betrams in het Parool:

Het IPCC ligt onder vuur. De gletsjers smelten minder hard dan werd gesteld in het 2500 pagina tellende rapport. En ook het percentage van Nederland dat onder de zeespiegel ligt is overdreven. Dit is 26% in  plaats van de geclaimde 55%. Het hele rapport kan de prullenbak in, de aarde warmt niet op en alle geldverslindende maatregelen kunnen gestopt worden. Aldus de sceptici die nu moord en brand roepen.

Want wat is er mooier voor degenen die het toch al niet geloofden dan om de IPCC met haar eigen ‘feiten’ om de oren te slaan? De pers is er natuurlijk als de kippen bij want die ruiken bloed. Sensatie!

Ik vraag mij af waarom er niemand opstaat die zegt dat het helemaal niet uitmaakt wanneer de gletsjers gesmolten zijn of hoeveel van Nederland onder water komt te staan. Dit zijn afgeleide feiten van het onderzoek. Het zegt helemaal niets over de robuuste wetenschap aangaande het opwarmen van de aarde zelf. Het klimaat verandert maar de mogelijke gevolgen zijn in een paar gevallen anders dan geclaimd. So what? Laten we ons daardoor afleiden van de belangrijke dingen die moeten gebeuren?

Waarom ligt de wetenschap over klimaatverandering zo onder vuur terwijl de economische wetenschap over hoe we zouden moeten omgaan met de financiële crisis nauwelijks ter discussie staat? Nederland heeft ruim 35 miljard euro in de banken gepompt op basis van een paar ‘experts’ die aangaven dat dit de beste manier was om het systeem te redden. Dit zijn dezelfde experts die bij de commissie de Wit aangeven dat ze de crisis niet konden voorzien of tegengaan. Het voorspellend vermogen van de klimaatwetenschappers is tot op heden veel groter gebleken.

De klimaatwetenschap is namelijk niet nieuw. In tegenstelling tot wat veel mensen denken is dit niet het eerste rapport dat het IPCC publiceert. Al jaren worden er voorspellingen gemaakt over het opwarmen van de aarde en tot op heden volgt de werkelijkheid aardig deze prognose. Als de wetenschappers één ding verweten kan worden dan is dat behoudendheid; de opwarming overstijgt keer op keer de meest pessimistische scenario’s.

Deze hele hetze tegen het IPCC heeft niets te maken met wetenschap maar alles met de enorme gevestigde belangen om alles bij het oude te laten. De wereld draait op olie en kolen en dat willen de partijen die hiervan profiteren graag zo houden. Het is dan ook niet verbazingwekkend dat onderzoek heeft uitgewezen dat veel wetenschappers die klimaatverandering in twijfel trekken gefinancierd worden door de oliegiganten.

De klimaatsceptici vinden een gewillig oor bij het grote publiek dat alles ook graag hetzelfde wil houden. We willen de auto niet uit of ons schuldig voelen over een vliegreis naar Thailand. We zijn tegen windmolens in de polder of langs de kust want die verpesten het uitzicht. Doe ons maar een onopvallende kolencentrale.

En zo is het ook bij het redden van een paar banken of een uitzichtloze militaire operatie in Afghanistan. Geen probleem. We kunnen gewoon door blijven leven zoals we gewend zijn en de gevestigde orde van bankiers en de (defensie) industrie juicht het alleen maar toe.  Kat in het bakkie.

Laten we onszelf en de klimaatwetenschappers niet langer voor de gek houden en toegeven dat we eigenlijk gewoon helemaal niet willen veranderen. We zullen iedere strohalm vastgrijpen die een excuus biedt om ons vertrouwde leven voort te zetten. We zijn ‘comfortably numb’ in ons luxe comfortabele bestaan. We horen dat de aarde opwarmt maar zien een ondergesneeuwd Nederland. Het zal zo’n vaart allemaal wel niet lopen. Morgen naar Ibiza!

GREAT cartoon by Joel Pett (in USA Today)